fbpx
0523 - 522117
Erik Janssen van Uitvaartzorg Salland regelt en verzorgt uitvaarten in Hardenberg en omgeving. Hij wil met bewogenheid en passie iets betekenen voor mensen in een tijd van rouw en afscheid nemen. Het overlijden van een dierbare is immers een ingrijpende gebeurtenis.

Medisch handelen rond het levenseinde

Praten over medisch handelen in de laatste levensfase en rondom het sterven is voor velen een grote drempel. We hebben het graag over het leven, onze plannen, ideeën en de toekomst. Liever niet over het omstreden en beladen onderwerpen als palliatieve sedatie, euthanasie of andere beslissingen rondom het levenseinde.

Palliatieve zorg

Door de toenemende kennis op medisch gebied en door veranderingen in de maatschappij, is niet alleen de levensverwachting van de gemiddelde mens gestegen, maar kan er in zorgsituaties ook steeds meer gesproken worden over het (eigen) afscheid.

Palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit van het leven verbetert van patiënten en hun naasten die te maken hebben met een levensbedreigende aandoening. Dit wordt bijvoorbeeld gedaan door het voorkomen en verlichten van lijden. Ook vroegtijdige signalering en zorgvuldige beoordeling en behandeling van pijn en andere problemen van lichamelijke, psychosociale en spirituele aard, spelen hierbij een belangrijke rol.

Ga in gesprek

Praten over doodgaan is niet makkelijk. Zowel patiënten als artsen vinden het vaak een moeilijk onderwerp. Toch is het heel belangrijk om met uw naasten en arts te praten over het laatste stuk van het leven. Er zijn veel mogelijkheden om ook in de laatste fase de kwaliteit van leven zo goed mogelijk te houden. Symptomen zoals pijn, benauwdheid, angst of onrust zijn in veel gevallen door medisch handelen goed te verlichten.

In de laatste fase kan er soms sprake zijn van een verminderd bewustzijn. Daarom is het belangrijk dat uw naasten en arts weten wat uw wensen zijn. Ook al is er nog geen sprake van ziekte of vermindering van kwaliteit van leven, ga aan de keukentafel een het gesprek over de laatste levensfase aan.

Vragen die kunnen helpen dit gesprek vorm te geven:

  • Wat is voor mij van betekenis in die laatste levensfase?
  • Welk eventueel medisch handelen past daarin?
  • Wil ik zo lang mogelijk alle behandelingen hebben die medisch gezien mogelijk zijn?
  • Zijn er bepaalde behandelingen, zoals reanimeren, die ik juist niet wil?
  • Komt er een punt waarop het voor mij genoeg is en ik wil afzien van medische behandelingen?
  • Hoe wil ik mijn stervensfase vorm geven?
  • Wie vertegenwoordigd mij als ik zelf niet meer in staat ben om mijn wensen te uiten?
  • Wat houdt het begrip als ‘kwaliteit van leven’ voor mij in?
  • Ga ik daar anders over denken naarmate ik ouder word?
  • En hoe denk ik erover met betrekking tot de lengte van het leven?

De laatste levensfase is vaak een periode waarin alle aspecten van de palliatieve zorgverlening samenkomen.

Communicatie

De laatste levensfase is vaak een periode waarin alle aspecten van de palliatieve zorgverlening samenkomen. Het is een tijd waarin geleidelijk of snel (verdere) vermindering van lichamelijke, geestelijke en sociale functies kunnen optreden. Als patiënt of naaste blijft u misschien hopen op beter worden en voor een arts kan het soms moeilijk zijn deze hoop te ontnemen. De hoop op genezing kan wel plaatsmaken voor de hoop op een rustige en betekenisvolle laatste levensfase door medisch handelen.

Het kan voor uzelf als voor uw naasten rust geven om duidelijk voor ogen te hebben dat de laatste levensfase is aangebroken. U kunt zo alle vragen, twijfels, wensen en verwachtingen die deze fase met zich meebrengt tijdig met hulpverleners bespreken. Dit maakt voor alle betrokkenen duidelijk wat uw wensen zijn omtrent uw levenseinde. Op tijd praten over deze beslissingen voorkomt dat mensen te laat zijn om hun wensen aan te geven.

Ook kunt u ter ondersteuning een wilsverklaring opstellen. In een wilsverklaring kunt u bijvoorbeeld aangeven onder welke omstandigheden u zou willen dat uw arts stopt met behandelen, dit wordt een behandelverbod genoemd. Een arts is verplicht om uw behandelverbod in acht te nemen. Behandelingen om pijn en onrust te verminderen blijven hierbij altijd mogelijk. Een wilsverklaring kan echter nooit een goed gesprek met uw arts vervangen.

Medisch handelen rond het levenseinde

Ook als genezen niet meer mogelijk is en de dood dichterbij komt zijn er veel mogelijkheden om klachten te behandelen. Belangrijk is dat uw arts goed weet waar u last van heeft. Uw arts kan ook altijd overleggen met specialisten in de palliatieve zorg. Morfine is een belangrijk medicijn in de stervensfase. Het wordt gebruikt voor pijn- of benauwdheidsbestrijding. In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt versnelt morfine het overlijden niet.

Staken of niet instellen van een medische behandeling

  • Hierbij wordt afgezien van bepaalde behandelingen, omdat het medisch gezien zinloos wordt geacht. Of omdat de patiënt zelf aangeeft dit niet meer te willen. Hierbij moet de patiënt wel goed geïnformeerd zijn over de gevolgen van wel of niet behandelen. Zo kan worden besloten geen kunstmatige (via sondes of infusen) te gaan geven of met deze voeding te stoppen. Of kan worden besloten een longontsteking niet meer te behandelen, maar uitsluitend de klachten ervan.

Bewust afzien van eten en drinken

  • Sommige ernstig zieke mensen kiezen voor het stoppen met eten en drinken om zo het einde te bespoedigen. Als mensen een ernstige ziekte onder de leden hebben geeft dit over het algemeen geen ernstige symptomen. En symptomen die ontstaan kunnen door goede palliatieve zorg bestreden worden.

medisch handelen

Palliatieve sedatie

Wanneer het duidelijk is dat een patiënt ondraaglijk lijdt als gevolg van een onbehandelbaar symptoom en niet meer langer dan één tot twee weken te leven heeft, kan door de arts besloten worden tot palliatieve sedatie. Bij voorkeur in overleg met de patiënt, maar dat is niet altijd mogelijk. Soms is de patiënt namelijk al te zwak voor overleg. Tijdens de stervensfase wordt dan slaapmedicatie toegediend. Het bewustzijn wordt op deze manier opzettelijk verlaagd om zo het lijden te verlichten. Deze manier van medisch handelen wordt palliatieve sedatie genoemd. Het doel van palliatieve sedatie is niet per se slaap, maar het verlichten van het lijden van de patiënt. Het overlijden wordt hiermee niet bespoedigd, noch uitgesteld. Het is normaal medisch handelen en valt dan ook niet onder de euthanasiewetgeving.

De patiënt overlijdt bij een goed uitgevoerde palliatieve sedatie aan de ziekte en niet aan de medicijnen. Bij palliatieve sedatie wordt niet kunstmatig vocht of voeding toegediend. De patiënt sterft bij palliatieve sedatie een natuurlijke dood en het is dus niet precies te voorspellen wanneer een patiënt zal overlijden. Het is belangrijk om te weten dat een patiënt dus niet ieder moment zelf kan kiezen voor palliatieve sedatie. Want deze kan alleen uitgevoerd worden in de stervensfase. Het starten met op deze wijze sederen betekent veelal dat er vanaf moment geen mogelijkheid tot contact met de patiënt meer is. Het is dan ook aan te raden om voor zover mogelijk, afscheid te nemen van elkaar voordat met de sedatie wordt begonnen.

Euthanasie

Het vooruitzicht op een levenseinde dat gekenmerkt wordt door lijden kan iemand doen besluiten zelf te willen bepalen wanneer zijn of haar leven zal eindigen. Euthanasie is het handelen van een arts dat het leven van een patiënt, op diens uitdrukkelijke verzoek, beëindigt. Euthanasie is sinds 2001 na jarenlange discussie onder bepaalde omstandigheden toegestaan. Maar u zult altijd afhankelijk zijn van artsen die uw verzoek willen inwilligen. Euthanasie moet door de arts gemeld worden als een onnatuurlijke dood bij de gemeentelijke lijkschouwer.

Euthanasie is geen recht; een arts is niet verplicht om euthanasie uit te voeren. Ook niet als dat de wens is van de patiënt. Wel kunt u van uw arts verwachten dat hij/zij u doorverwijst naar een arts die geen principiële bezwaren heeft tegen euthanasie. U kunt ter ondersteuning een euthanasieverklaring opstellen. U legt hierin vast onder welke omstandigheden u zou willen dat uw arts euthanasie uitvoert. Een euthanasieverklaring is echter geen garantie voor euthanasie. Gesprekken met uw arts waarin u uw wens aangeeft en de arts zijn/haar mogelijkheden zijn het allerbelangrijkst. Op deze manier weet u of uw arts, te zijner tijd, bereid is uw wens in te willigen.

Voor meer informatie over medisch handelen rond het levenseinde kunt u contact opnemen met uw eigen huisarts.

Of bezoek de volgende site www.netwerkpalliatievezorg.nl voor meer informatie over palliatieve zorg.
Verder zijn er thuiszorgorganisaties zoals Carinova met speciale teams voor palliatieve zorg thuis of hospice.

Wilt u meer weten over welke zaken u rondom een uitvaart vooraf kunt regelen? Dan kunt u onze site bezoeken of vrijblijvend contact met ons opnemen.

Bron: Afscheidswijzer

Blog